Handschriftcriteria
Zo leren kinderen hun handschrift beoordelen en verbeteren.
Lees alles hierover op deze pagina!
Hoe help je kinderen om hun handschrift te verbeteren? Door te zeggen dat ze netter moeten schrijven? Of dat ze beter hun best moeten doen? Dat helpt meestal niet. Want hoe weet een kind wat er precies beter moet?
Bij Schriftcode leren kinderen vanaf groep 3 hun eigen handschrift beoordelen aan de hand van duidelijke handschriftcriteria. Zo leren ze niet alleen schrijven, maar ook begrijpen waarom een letter goed gevormd is en hoe ze hun handschrift kunnen verbeteren.
Goed leren schrijven begint met goed kijken
In groep 3 leren kinderen met Schriftcode het verbonden schrift. Waarom we kiezen voor verbonden schrift en niet voor blokschrift, lees je in ons artikel.
Schrijven is niet uitsluitend een motorische vaardigheid. Het is vooral ook een cognitieve vaardigheid. Kinderen moeten goed waarnemen, begrijpen hoe een letter is opgebouwd en deze vorm vervolgens nauwkeurig kunnen uitvoeren. Meer hierover lees je in ons artikel Effectief handschriftonderwijs.
In het voorbeeld hierboven hebben de letters ‘a’ hebben allemaal dezelfde route, maar de vorm is steeds anders. Daarom besteden we bij Schriftcode veel aandacht aan de vorm van de letter en niet aan de route.
Waar zijn de lijnen recht? Waar zijn ze gebogen? Hoe hoog is de letter? Hoe verhouden de verschillende onderdelen zich tot elkaar?
Door letters zorgvuldig te bekijken en te analyseren, leren kinderen hoe een goed gevormde letter eruitziet. Vervolgens leren ze die vorm zelf nauwkeurig uit te voeren.
Daarbij hoort ook passend schrijfmateriaal. Letters zijn klein en vragen om nauwkeurige bewegingen. Daarom gebruiken we bij Schriftcode een dunne pen met een fijne punt.
Oefenen heeft pas zin als je weet waarop je moet letten
Wanneer kinderen een nieuwe letter hebben geleerd, gaan ze ermee oefenen. Maar alleen herhalen is niet voldoende. Een kind kan een letter tien keer schrijven en daarbij tien keer dezelfde fout maken. Meer oefenen leidt dan niet vanzelf tot een beter handschrift.
Gericht oefenen begint met weten wat goed is en wat verbeterd kan worden.
Daarom heeft Schriftcode vijf duidelijke handschriftcriteria ontwikkeld. Deze criteria geven kinderen houvast bij het schrijven, beoordelen en verbeteren van hun letters.
De vijf handschriftcriteria van Schriftcode
De drie basiscriteria in de onderbouw
Al vanaf groep 3 leren kinderen hun handschrift beoordelen aan de hand van drie basiscriteria.
- Rechte lijndelen: Kinderen leren onderscheid maken tussen rechte en gebogen lijnen. Lijndelen die recht moeten zijn, worden ook recht geschreven.
- Uitgevulde rompzone: De rompen van de letters vullen de beschikbare rompzone. Zo ontstaat een gelijkmatige letterhoogte.
- Evenwijdige neerhalen: De neergaande lijndelen van de letters lopen evenwijdig aan elkaar. Dat zorgt voor regelmaat in het handschrift.
Twee aanvullende criteria in de middenbouw: - Regelmatige letterafstanden: Kinderen leren de ruimte tussen de letters gelijkmatig te houden. Dat draagt bij aan een rustig en goed leesbaar handschrift.
- Staande rompen: De rompen van de letters staan rechtop. Hierdoor ontstaat een consistent en overzichtelijk schriftbeeld.
Samen vormen deze vijf criteria de basis voor het beoordelen, verbeteren en onderhouden van het handschrift.
Kinderen leren hun eigen handschrift beoordelen
Het grote voordeel van de handschriftcriteria is dat kinderen begrijpen waarom een letter goed is of waarom deze verbeterd moet worden.In plaats van ‘Schrijf eens wat netter’ kan de leerkracht bijvoorbeeld vragen:
- Zijn alle rechte lijndelen ook echt recht?
- Hebben de rompen dezelfde hoogte?
- Lopen de neerhalen evenwijdig?
- Is de afstand tussen de letters regelmatig?
Kinderen kunnen deze vragen steeds beter zelf beantwoorden. Ze leren kritisch naar hun eigen werk te kijken, maar kunnen ook het handschrift van klasgenoten beoordelen.
Zo wordt handschriftonderwijs meer dan het aanleren en herhalen van lettervormen. Kinderen ontwikkelen inzicht in hun eigen schrijfvaardigheid en leren hun handschrift doelgericht te verbeteren.
Van leren schrijven in groep 3 naar onderhouden in groep 8
Een goed handschrift leer je niet in één schooljaar. In groep 3 en 4 wordt de basis gelegd, maar ook daarna verdient het handschrift aandacht.
In de bovenbouw schrijven kinderen steeds vaker langere teksten bij andere vakken. Juist dan is het belangrijk dat ze hun handschrift kunnen blijven beoordelen en waar nodig bijstellen.
Doordat de handschriftcriteria vanaf het begin worden aangeleerd en in de volgende groepen terugkomen, ontstaat er een doorgaande lijn van groep 3 tot en met groep 8.
Kinderen weten waarop ze moeten letten. Ook wanneer ze ouder worden en sneller gaan schrijven blijven ze kritisch op hun vormgegeven letters.
Een functioneel handschrift is een leervoorwaarde
Het uiteindelijke doel van handschriftonderwijs is niet dat alle kinderen precies hetzelfde schrijven.
Het doel is een functioneel handschrift: vlot, gemakkelijk leesbaar en zonder onnodige inspanning.
Een handschrift dat kinderen kunnen gebruiken om aantekeningen te maken, informatie te verwerken, antwoorden op te schrijven en hun gedachten op papier te zetten.
Want schrijven is geen schoolvak. Het is een basisvaardigheid die kinderen bij vrijwel alle andere vakken nodig hebben.
Met de handschriftcriteria van Schriftcode leren kinderen hun handschrift niet alleen aan, maar ook zelfstandig verbeteren en onderhouden. Zo kunnen ze de basisschool verlaten met een functioneel handschrift waar ze in hun verdere schoolloopbaan profijt van hebben.
Ontdek hoe Schriftcode kinderen leert schrijven
Wil je zien hoe Schriftcode de handschriftcriteria toepast in de lessen en hoe kinderen daarmee hun eigen handschrift leren beoordelen? Download de gratis zichtzending van Schriftcode en ontdek de doorgaande leerlijn van groep 1 tot en met groep 8.
Effectief handschriftonderwijs
Wil je op de hoogte blijven? Meld je aan voor de nieuwsbrief.
Contact:
E-mail: info@webedu.nl
Telefoon: 071 – 7114312